Open boek

Een blog van Matthijs den Dekker

Wat de sabbat vertelt over rust vinden in God

Een reactie plaatsen

Meer dan tien jaar geleden heb ik drie maanden vrijwilligerswerk gedaan in Jeruzalem. Het werk zelf was een vervreemdende ervaring. Ik had aangegeven dat ik niet zo goed ben in werken met gehandicapte kinderen of bejaarden en daarom lieten ze me met iemand meelopen die praktische klussen deed voor arme mensen. Verven, timmeren, repareren. Iets waar ik dus al helemaal niet goed in ben…

Ondanks dat was het verrijkend om drie maanden lang op zo’n bijzondere, bizarre plek te wonen. Eén van de dingen die we daar deden was het vrijdagse sabbatsmaal. Gezellig met de joden meedoen zeg maar.

Het sabbatsmaal is een rustpunt in de week en een overgang in de rust van God (een belangrijk ritueel dus!). De sabbat begint op vrijdagavond en dus was dat het moment voor een extra feestelijke maaltijd en een aantal van de rituelen die de joden ook houden.

Twee

Een aantal onderdelen van het sabbatsmaalritueel zijn het aansteken van twee kaarsen (God is het licht van de wereld), het breken van brood en het drinken van wijn (God laat het brood uit de aardbodem voortkomen en geeft de vrucht van de wijnstok), het zingen van een aantal liederen en het zegenen van God en van elkaar. Dat deden we dan ook.

We staken twee kaarsen aan en we braken twee broden. De maaltijd die volgde was het hoogtepunt van de week. Pas vele jaren later ontdekte ik waarom er eigenlijk twee kaarsen en twee broden zijn. Dit heeft alles te maken met de twee versies van het sabbatsgebod in de Bijbel.

Twee keer de 10 geboden

Wist je dat op twee plekken in de Bijbel de tien geboden worden aangehaald? Een keer in Exodus 20 en nog een keer in Deuteronomium 5. En tussen die twee versies zit een interessant verschil, dat te maken heeft met de reden waarom God vindt dat er een sabbat moet zijn.

We halen ze er even bij (in mijn eigen parafrase):

Exodus 20:11
“Houd de sabbatdag, want in zes dagen heeft God de hemel en de aarde gemaakt, maar hij rustte op de zevende dag.”

Deuteronomium 5: 15
“Houd de sabbatdag, want herinner dat jullie slaven waren in Egypte en de Heer jullie verlost heeft.”

Verder zijn deze twee versies van de tien geboden vrijwel gelijk, op dit ene punt na. Twee keer de tien geboden, twee keer oproep tot een rustdag, twee redenen om rust te vinden en te houden op de sabbat. Twee redenen voor de mogelijkheid om Gods rust te ervaren.

Rust, want God is Schepper

God schiep de hemel en aarde en rustte op de zevende dag. Die zevende dag is de eerste dag die Adam en Eva meemaakten. Voor hen begon hun leven op aarde dus met rust en vanuit die rust gingen ze aan het werk (iets met vruchtbaar, talrijk en zorg voor de schepping).

De basis van die rust komt voort uit het feit dat God de schepper is. Hij heeft je gemaakt en Hij vind je fantastisch. God houdt van zijn schepping, van wat Hij eigenhandig gevormd en bedacht heeft. God is schepper, heeft zijn creatie lief en dat geeft rust. Eerst genieten van de relatie met God, dan komt de rest.

Rust, want God is Verlosser

Het is opvallend hoeveel dingen tijdens het sabbatsritueel ook door Jezus gebruikt worden. Hij noemt zichzelf het licht van de wereld en hij gebruikt het teken van brood en wijn als symbool voor zijn sterven en opstanding. In Deuteronomium 5 lezen we dat God de rust beveelt, omdat Hij Verlosser is.

God heeft het volk van Israël bevrijd uit de slavernij en ze daarmee hun vrijheid teruggegeven. Jezus verlost ons en geeft ons onze vrijheid terug. Zoals Tim Keller ooit in een boekje schreef: De rechtszaak is al geweest, je hoeft niet meer te overtuigen dat je oké bent. Het oordeel is al uitgesproken en in Jezus ben je vrij. Als dat geen reden voor rust en relaxedheid is!

Moeite met rust

Ik verbaas me vaak over de rijkdom van een ritueel als de sabbatsmaaltijd. Tegelijk loop ik steeds weer aan tegen de enorme moeite die ik heb om rust te vinden. Ik doe gehaast om te zorgen dat ik vrije tijd heb, maar in mijn vrije tijd werk ik mijn punten af alsof het werktaken zijn. (Krant gelezen? Check! Wandeling gemaakt? Check! Ontbijten bij Hema? Check! Wat kan ik nu doen, doen, doen?)

De twee kaarsen van de sabbat vertellen dat God onze schepper is en van ons houdt. Ze vertellen dat God onze verlosser is en we vrij zijn van moeten presteren of werken om aanvaard te zijn. Gods rust omdat Hij schepper en verlosser is. Tijd voor een rustig moment om dat eens diep in te laten zinken.

 

(Fotocredit: Esther Simpson, creative commons)

Advertenties

Ja, ik wil hierop reageren!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s